امروزه استفاده از تجهیزات آتش نشانی در ساختمانهای مسکونی و تجاری (در کل کاربریهای مختلف) از اهمیت بسزایی برخوردار میباشد. به دلیل آن که وجود این تجهیزات سبب می شود تا سازه از امنیت بیشتری در برابر حوادث غیر مترقبه برخوردار باشد. یکی از حوادثی که ممکن است جان و مال افراد را به خطر بیاندازد و صدمات بسیاری به آنها وارد کند، آتش سوزی است.
به همین دلیل مهندسان توصیه دارند تا در ساختمانهای مختلف از سیستم اعلان حریق استفاده شود و بدین ترتیب از ساختمان محافظت به عمل آید. در این مقاله از وب سایت اسمارت کو قصد داریم تا به بررسی سیستم اعلان حریق برای اماکن و مجتمع های بزرگ بپردازیم و اطلاعاتی را در اختیار شما عزیزان قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
سیستم اعلام حریق چیست؟
بسیاری از شما عزیزان ممکن است تفاوت انواع سیستم های اعلام حریق و یا اعلان حریق را ندانید، در این راستا باید اشاره شود که میان سیستم اعلان حریق و اعلام حریق تفاوتهایی وجود دارد که برخی از افراد این دو سیستم را به اشتباه به جای یک دیگر به کار میبرند.
لازم به ذکر میباشد که اعلان حریق، سیستمی است که میتواند آتش را آشکار نماید و هم چنین سامانه اعلام حریق به معنای جمع آوری اطلاعات دستگاههایی میباشد که شما را از وقوع آتش آگاه کرده و به شما خبر خواهد داد. بنابراین وجود این سیستمها برای هر ساختمان یک الزام به شمار میآید و باید زیر نظر مهندس تاسیسات ساختمان طراحی و اجرا شود.
اگر بخواهیم اطلاعات کامل تری درباره سیستم اعلان حریق و اعلام حریق خدمت شما عزیزان ارائه دهیم، باید اشاره نماییم که تمامی وسایل و تجهیزاتی مانند دتکتور دود یا دتکتور حرارتی جزء سیستمهای اعلان حریق به شمار می آید و هم چنین وسایلی مانند آژیر و نورهای چشمک زن یا فلاشرها، که افراد را از وقوع آتش مطلع مینماید، وسایل اعلام حریق نامیده خواهد شد. در واقع با ترکیب آشکار سازهای دود و حرارت، با هشداردهندههایی نظیر آژیر و فلاشر، سیستم اعلام حریق تولید می شود.
این سیستم ها زمانی که با یک دیگر مورد استفاده قرار میگیرند، یک سیستم اتوماتیکی را پیاده سازی می کنند که می تواند به هنگام آتش سوزی به کمک ساکنان یک ساختمان آمده و مراکز را از وجود آتش سوزی خبر کند. در واقع نکته بسیار مهمی که باید بدانید این است که هدف از سیستم اتوماتیک اعلام حریق به صورت زیر میباشد:
- شناسایی یک حادثه
- هشدار به کنترل پنل و مسئولین
- اطلاع رسانی به سرنشینان
اگر بخواهید درباره عملکرد سیستم اعلام حریق ساختمان ق بیشتر بدانید، در ابتدا باید از اجزای این سیستم خاص اطلاعاتی داشته باشید. در واقع سیستم های اعلام حریق، شامل تجهیزات خاصی مانند دتکتور دود، حرارت، شعله و گاز میباشند که برای تشخیص علائم حریق و هشدار دادن از طریق آژیرها و فلاشرها از آنها استفاده میشود. طراحی، اجرا و استفاده درست از این سیستم، میتواند جلوی بسیاری از خطرات جانی و مالی را بگیرد و به ایمنی ساختمانها کمک بسیاری نماید. از آنجا که ساختمانها به خصوص سازههای فلزی در برابر حریق مقاومت کمی دارند، بنابراین استفاده از سیستم هایی که بتواند به موقع حریق را شناسایی کرده و به افراد کمک کند، از اهمیت بالایی برخوردار است.
اهمیت وجود این سیستم برای تمامی سازهها قابل چشم پوشی نیست، اما با این وجود هنوز بسیاری از سازهها از سیستم اعلام حریق بهرهمند نیستند یا آن سازه هایی که این تکنولوژی را برای خود به کار بردهاند پس از مدتی خاموش گشتهاند و از آنها استفاده ای نمیشود. از آن جایی که خطر همیشه در کمین است و به هنگام اتفاق افتادن ممکن است صدمات و خسارات بسیاری را وارد نماید، به همین دلیل به شما عزیزان توصیه می کنیم برای ساختمانهای خود این سیستم را به کار ببرید و آن را خاموش نفرمایید تا به هنگام وقوع واقعه از جان و مال افراد و ساکنان محافظت به عمل آید.

اجزای تشکیل دهنده سیستم اعلان حریق کدام است؟!
به طور کلی هر سیستم اعلام حریق از قسمت های بسیار مختلفی تشکیل شده است که در زیر به بررسی آنها خواهیم پرداخت:
- مرکز کنترل اعلام حریق: وظیفه اصلی این قسمت کنترل ورودیها و خروجیها
- تجهیزات ورودی سیستم: تجهیزات ورودی سیستم اعلام حریق شامل دتکتورهای دود، حرارت، گاز، شعله، شستی اعلام حریق و مواردی از این قبیل است.
- انواع تجهیزات هشداردهنده: همان گونه که از نام آنها مشخص است، این تجهیزات وظیفه اطلاع رسانی و هشدار را بر عهده دارند و شامل آژیر اعلام حریق، فلاشر و... هستند.
- منبع تغذیه: این قسمت از سیستم اعلام حریق وظیفه تامین انرژی الکتریکی سیستم را در طول دوره فعالیتش بر عهده دارد. تجهیزات جانبی دیگری نیز نظیر انواع ماژول های ورودی و ماژول های خروجی که برای ارتباط سیستم اعلان حریق با سایر سیستم ها و تجهیزات به کار می روند نیز یکی از اجزای تشکیل دهنده بسیار مهم سیستم اعلام حریق است.
کنترل پنل اعلام حریق چیست؟
ممکن است تا کنون نام کنترل پنل نیز به گوشتان خورده باشد. در این قسمت قصد داریم تا درباره کنترل پنل ها نیز اطلاعاتی سودمند را در اختیار شما عزیزان قرار دهیم تا شما بتوانید به دید بسیار مناسبی در خصوص انواع کنترل پنل اعلام حریق برسید. لازم به ذکر میباشد که کنترل پنل اعلام حریق وظیفه پردازش مرکزی و پایش و کنترل سیستم را بر عهده دارد و به صورت کلی به دستههای مختلف زیر تقسیم بندی میشوند:
- کنترل پنل اعلام حریق متعارف
- کنترل پنل اعلام حریق آدرس پذیر
- کنترل پنل اهای اطفای حریق
- کنترل پنل اعلام حریق وایرلس (بیسیم)
- کنترل پنلهای ترکیبی
یک نکته بسیار مهمی که باید بدانید این است که محل نصب دستگاه مرکز اعلام حریق باید در یک مکان کاملاً روشن قرار گیرد، بنابراین لازم است مکانی که در آن تابلو کنترل مرکزی نصب شده است مجهز به سیستم روشنایی اضطراری باشد.
از جمله نکات بسیار مهمی که در خصوص محل نصب کنترل پنل اعلام حریق وجود دارد، میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
دسترسی به پنل کنترل باید به راحتی باشد.
همانگونه که در قسمت فوق بیان کردیم، مکان کنترل پنل باید در روشنایی باشد، از طرف دیگر کنترل پنلهای اعلام حریق به صورت معمول در اتاق های نگهبانی یا حراست، مرکز اطلاعات هتلها و در پروژههای صنعتی یا تجاری بزرگ معمولا در اتاق کنترل و به شکل کلی در جایی که معمولا افراد مسئول دائما در آنجا حضور دارند و دسترسی به پنل برای آنها به راحتی امکان پذیر باشد، نصب خواهد شد تا افراد بتوانند در مواقع ضروری از آن استفاده کنند.
نصب در محلهایی که وقوع آتش سوزی در آنها کمتر میباشد.
از جمله نکات بسیار مهم دیگری که باید بدانید این است که تابلو های کنترل مرکزی باید در محلهایی نصب شوند که احتمال وقوع آتش سوزی در آنها کمتر میباشد و در عین حال رفت و آمد پرسنل تعمیر و نگهداری ساختمان در آنجا بیشتر است. به گونهای که کارکنان حاضر در محل به محض فعال شد انواع استانداردهای اعلام حریق و آژیرهای مربوطه، خود را به ناحیۀ مورد نظر رسانده و اقدامات لازم را در خصوص اطفای حریق انجام دهند.

سیستم اعلام حریق برای مجتمع های مسکونی:
همانگونه که میدانید، نصب و راه اندازی اجزای سیستم اعلان حریق و اعلام حریق در ساختمانهای مسکونی بسیار مهم و ضروری میباشد. امروزه قوانین بسیار سرسختانهای برای این موضوع در نظر گرفته شده است و بر اساس قانون تمامی ساختمان های بالای 5 طبقه باید اقدام به نصب سیستم اعلام حریق و سیستم اطفاء حریق نمایند. از جمله قوانینی که برای نصب سیستم اعلام حریق در ساختمانهای مسکونی وجود دارد، به شرح زیر میباشد:
- ساختمان های دارای ۵ سقف و بیشتر از تراز صفر
- واحدهای مسکونی با حداقل ۱۱ واحد و بیشتر از آن
- در ساختمان های مسکونی کمتر از 5 طبقه از کف زمین و کمتر از 11 واحد نصب سیستمهای اعلام و اطفاء حریق چه سیستمها آدرس پذیر چه سیستمهای متعارف به صورت اختیاری میباشند اما بهتر است در تمامی ساختمانها این سیستم به کار گرفته شود تا بدین صورت از جان و مال انسانها محافظت به عمل بیاید.
- در واحد های مسکونی کمتر از ۵ طبقه از کف زمین و ۱۱ واحد و به بالا استفاده از یک نوع سیستم اعلام حریق اجباری میباشد.
- نکته بسیار مهمی که باید بدانید این است که استفاده از سیستم متعارف برای مجتمعهای مسکونی تا ۱۶ واحد (آژیر از نوع عمومی) ۱۷ تا ۱۹ واحد (آژیر از نوع مستقل یا گروه بندی) میباشد ولی استفاده از سیستم آدرس پذیر اختیاری میباشد.
- در ساختمانهای ۲۰ واحد و به بالا استفاده از سیستم آدرس پذیر اجباری است. استفاده از سیستم متعارف غیر مجاز میباشد.
- در ساختمانهای بیش از 10 سقف و یا بیش از 5000 متر مربع استفاده از سیستم آدرس پذیر اجباری است. استفاده از سیستم متعارف غیر مجاز میباشد.
مزیتهای استفاده از سیستمهای اعلام حریق:
- سیستم اعلام حریق باعث نجات جان بسیاری می شود و از طریق این سیستم می توان در هنگام وقوع حادثه از مشکلات جلوگیری به عمل آورد.
- از جمله مزایای سیستم اعلام حریق این است که به کارکنان و ساکنین یک ساختمان فرصت لازم برای فرار و نجات جان را میدهد.
- سیستم اعلام حریق باعث کاهش ضررهای مالی میشود. به عبارتی دیگر این سیستم می تواند به صورت خودکار با مراکز امدادی مانند آتش نشانی تماس حاصل کند.
- سیستم اعلام حریق وقفه کاری ایجاد شده را کمتر میکند.
- سیستم اعلام حریق شما را به صورت ۲۴ ساعته تحت نظر
اعلام و اطفاء در مراکز تجاری و تفریحی
مراکز تجاری و ساختمانهای بزرگ نیز باید از سیسم اعلام و اطفای حریق بهرهمند باشند به دلیل آن که تعداد انسانها در این مجتمعها زیاد است و در صورت نبود این سیستم در مجتمعها به هنگام حادثه با خسارات جبران ناپذیری رو به رو خواهیم شد. لازم به ذکر میباشد که در مراکز تجاری با اطلاع از مساحت و تعداد طبقات و بخش های مختلف میتوان در خصوص مناسب ترین سیستم اعلام و اطفاء تحقیق کرده و تصمیم گیری کرد.
شایان ذکر میباشد که برای مراکزی که متراژ پایینی دارند و تعداد مغازههای آن کم میباشد میتوان از سیستمهای متعارف برای اعلام حریق بهره برد و هم چنین از شاسیهای اعلام حریق در راهروها و مغازه ها استفاده کرد.

سیستم اعلام حریق در مراکز تجاری بزرگ
اگر تعداد طبقات و واحدهای مرکز تجاری در حد معمول میباشد و به اصطلاح مجتمع جزء مجتمع های بزرگ به شمار میرود، استفاده از سیستم های اعلام متعارف هیچ کاربردی نخواهد داشت و مناسب نخواهد بود. به دلیل آن که در این مراکز نیاز به اطلاع و دسترسی هر چه سریع تربه محل وقوع حادثه میباشد که این با استفاده از سیستمهای آدرس پذیر می توان به این مهم دست یافت.
در این مراکز باید مساحت کامل مرکز را به چند قسمت مختلف تقسیم بندی کرده و از دتکتورهای دودی برای بخشهای مختلف بهره برد تا در صورت بروز حادثه سیستم مورد نظر فعال گردد و آدرس دقیق محل در تابلوی کنترل مرکزی نمایش دهد.
سیستم اعلام حریق در مراکز تفریحی و تجاری:
لازم به ذکر میباشد برای مراکز تجاری بسیار بزرگ که جنبه تفریحی نیز دارند، بهترین گزینه، انتخاب سیستم اعلام هوشمند خواهد بود. سیستمهای اعلام حریق هوشمند این امکان را فراهم میکنند که علاوه بر اعلام حریق به موارد زیر نیز بتوانیم دسترسی داشته باشیم:
- نمایش آدرس محل مذکور و فعال کردن سیستم اطفاء
- بتوان سیستم را به گونهای برنامهریزی کرد که راههای خروجی را اعلام نمایند.
- آسانسور ها را به صورت خودکار غیر فعال نمایند.
- سیستم های تهویه هوا و فنها را قطع نماید.
سخن پایانی:
شما عزیزان میتوانید برای کسب اطلاعات لازم و کافی به وب سایت مستر اسمارت کو مراجعه کرده و با کارشناسان در این زمینه مشورت نمایید.